Van netcongestie naar regie: de lokale ruimte van het net benutten met EMS en energiehubs
Overal duikt het woord netcongestie op. Het remt groei, elektrificatie en verduurzaming. Tegelijk is er veel mogelijk: naast netverzwaring kunnen we door slimme sturing van opwek, opslag en verbruik de bestaande netruimte beter benutten. EMS maken die sturing praktisch en schaalbaar, vooral achter de meter bij mkb, huishoudens en energiegemeenschappen.

Klaes schetst in een visierijke, prikkelende en activerende presentatie de stand van het energieland en laat zien hoe regio’s een volgende stap zetten richting energiehubs en samenwerking die direct resultaat kan opleveren.

Waarom dit juist in Deventer kan werken:
Deventer heeft een sterke voedingsbodem om kennis, ondernemers en overheid te verbinden via Stadscampus De Kien (De Kien). Daar werken partijen als Saxion, Aventus, Topicus, Witteveen+Bos, TAUW, Goudappel, gemeente Deventer en Provincie Overijssel samen met mkb aan innovatie rond grote verstedelijkingsvraagstukken, waaronder netcongestie.

Aanvullende inhoudelijke invalshoek
Wat Klaes ook heel helder kan maken is waarom “netcongestie oplossen” bij voorkeur lokaal en locatiebewust gebeurt met EMS, in plaats van via generieke prijsprikkels op de onbalansmarkt. De netsituatie en piekprofielen op het landelijke hoogspanningsnet (balansvraagstukken) verschillen namelijk wezenlijk van die bij regionale netbeheerders (lokale piekbelasting, vaak gedreven door zon, mkb en huishoudens). Prikkels die goed werken voor landelijke balans kunnen daardoor als bijeffect lokale congestie versterken.
Die lokale mismatch wordt vervolgens weer rechtgetrokken via congestiemanagementinstrumenten zoals GOPACS (een netbeheerdersplatform voor congestiemanagement).
Dat is alsof je een kamer tegelijk verwarmt en koelt: gesocialiseerde kosten en geprivatiseerde baten.
Precies daarom is het zo interessant om in Deventer het gesprek te voeren over lokale sturing, afspraken en use cases rond opwek, opslag en verbruik.

Wat ondernemers aan deze presentatie hebben

1. Direct perspectief op ruimte voor groei
   Het Nationaal EMS Programma richt zich expliciet op EMS achter de meter, onder meer bij mkb, omdat daar de grootste flexibiliteitswinst te behalen is.
2. Van individuele optimalisatie naar collectieve slagkracht
   Het programma beoogt versnippering te verminderen door collectieve randvoorwaarden te organiseren, zoals interoperabiliteit en afspraken over rollen en governance, zodat oplossingen beter schaalbaar worden.
3. Samenwerken loont: EMS en energiesamenwerking als versneller
   De kern is dat lokale sturing van vraag, aanbod en opslag helpt om bestaande infrastructuur beter te benutten en netverzwaring te spreiden of uit te stellen.
4. Innovatie en nieuwe businesskansen
   De programmatische aanpak zet ook in op marktontwikkeling en economische groei door de Nederlandse EMS-sector te versterken richting schaalbare toepassing.